Kort antwoord
De calculator simuleert alle 8.760 uren van een jaar: hoeveel je zonnepanelen opwekken, hoeveel je verbruikt en wat de batterij in dat uur doet. Het verschil in stroomkosten met en zonder batterij is de besparing. Die tellen we op over de levensduur, met veroudering van de batterij, en vergelijken we met de aanschafprijs.
Stap 1: zonnestroom per uur
Voor elk uur berekenen we de stand van de zon boven het midden van Nederland (De Bilt) en de instraling bij onbewolkte hemel. Bewolking is een willekeurig maar vast weerjaar met zonnige en bewolkte periodes, zo afgesteld dat elke maand precies de gemiddelde instraling volgens het KNMI ontvangt: samen ongeveer 1.013 kWh per m² per jaar.
Die instraling rekenen we om naar een dak met een helling van 35 graden in de gekozen richting, gesplitst in direct en diffuus licht. De vorm van dat profiel schalen we naar jouw jaaropwek. Zo klopt het totaal met je eigen installatie en komt de verdeling over dag en seizoen uit het model.
| jan | feb | mrt | apr | mei | jun | jul | aug | sep | okt | nov | dec |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 3% | 5% | 8% | 12% | 13% | 13% | 13% | 12% | 9% | 6% | 3% | 2% |
| Zuid | Zuidoost | Zuidwest | Oost | West | Oost én west |
|---|---|---|---|---|---|
| 100% | 95% | 95% | 83% | 83% | 83% |
Stap 2: verbruik per uur
Je jaarverbruik verdelen we over de uren met een profiel dat verschilt tussen werkdagen en weekenden, zomer en winter. Een echt huishouden verbruikt grillig: de meeste uren weinig, een paar uren veel door koken, wassen of drogen. Daarom voegen we per uur willekeurige pieken toe. Zonder die pieken zou het model te veel zonnestroom direct laten verbruiken en de batterij te weinig werk geven.
- Overdag thuis verschuift verbruik naar of juist weg van de uren tussen 9 en 17 uur.
- Een warmtepomp verbruikt stroom naar rato van de kou: vooral in de wintermaanden, als er weinig zon is.
- Een elektrische auto laadt ongeveer vier keer per week, vanaf 18 uur, of in de goedkope nachturen bij een dynamisch contract.
Vul je afname en teruglevering van je jaarafrekening in, dan zoekt de calculator het verbruikspatroon waarbij de gesimuleerde teruglevering gelijk is aan jouw werkelijke teruglevering. Dat is de nauwkeurigste manier van rekenen.
Stap 3: de batterij
Bij een vast of variabel contract doet de batterij elk uur het volgende:
overschot = opwek − verbruik laden = kleinste van: overschot, vermogen, (capaciteit − lading) ÷ η ontladen = kleinste van: tekort, vermogen, lading × η η = wortel van het rendement heen en terug
Het stand-byverbruik tellen we op bij je verbruik. Wat niet in de batterij past, gaat het net op; wat de batterij niet kan leveren, komt van het net.
Bij een dynamisch contract zoekt de calculator voor het hele jaar het goedkoopste laad- en ontlaadschema, inclusief laden vanaf het net in goedkope uren. Dat optimum veronderstelt dat prijzen, zon en verbruik vooraf bekend zijn. Een echte regeling werkt met voorspellingen. Daarom rekenen we de besparing van de eenvoudige strategie volledig mee en van het extra voordeel standaard 85%. Bij een negatieve terugleverprijs gaan we ervan uit dat je omvormer niet teruglevert, met én zonder batterij.
Stap 4: tarieven
Vast of variabel kosten = afname × stroomprijs − teruglevering × (vergoeding − terugleverkosten) Dynamisch, per uur inkoopprijs = marktprijs × 1,21 + opslag + energiebelasting verkoopprijs = marktprijs − afslag
Vaste kosten zoals vastrecht en netbeheer zijn met en zonder batterij gelijk en blijven dus buiten de berekening. De uurprijzen komen uit een prijsjaar dat is afgestemd op de Nederlandse day-aheadmarkt van 2025: gemiddeld € 87 per MWh, 583 uren met een negatieve prijs, lage prijzen als de zon schijnt en hoge prijzen in de avond.
| Nacht (0–6 uur) | Ochtend (6–10 uur) | Middag (10–16 uur) | Avond (16–22 uur) |
|---|---|---|---|
| € 0,087 | € 0,102 | € 0,049 | € 0,11 |
Stap 5: van besparing naar terugverdientijd
capaciteit(jaar) = (1 − capaciteitsverlies) ^ (jaar − 0,5)
besparing(jaar) = besparing bij die capaciteit × (1 + prijsontwikkeling) ^ (jaar − 1)
+ extra inkomsten − jaarlijkse kosten
terugverdientijd = moment waarop de opgetelde besparing de aanschafprijs bereikt
rendement = rente waarbij alle besparingen samen de aanschafprijs waard zijn We simuleren de batterij twee keer: nieuw en aan het einde van de levensduur. De jaren ertussen volgen uit die twee uitkomsten. Het oordeel is waarschijnlijk voordelig bij een terugverdientijd tot 10 jaar (de gebruikelijke garantie), een twijfelgeval als de batterij zich pas daarna maar binnen de levensduur terugverdient, en niet voordelig als dat niet lukt.
Standaardwaarden en aannames
Alle waarden hieronder kun je in de calculator aanpassen. Peildatum: november 2026.
| Aanname | Waarde | Toelichting |
|---|---|---|
| Stroomprijs (vast of variabel) | € 0,30 per kWh | Inclusief energiebelasting en btw. Vul je eigen tarief in. |
| Terugleververgoeding | € 0,09 per kWh | Wat je leverancier betaalt per teruggeleverde kWh. |
| Terugleverkosten | € 0,055 per kWh | Netto houd je € 0,035 per kWh over, in lijn met grote leveranciers in 2027. |
| Energiebelasting 2027 | € 0,107 per kWh | € 0,088 exclusief btw volgens het Belastingplan 2027 (nog niet definitief). |
| Gemiddelde marktprijs (dynamisch) | € 0,087 per kWh | Gemiddelde Nederlandse day-aheadprijs in 2025, zonder belastingen. |
| Opslag en afslag leverancier (dynamisch) | € 0,025 en € 0,01 per kWh | Inkoopvergoeding op afname en afslag op teruglevering. |
| Prijs batterij | € 1.500 + € 400 per kWh | Richtprijs voor een vast systeem inclusief installatie en btw: € 3.500 voor 5 kWh, € 5.500 voor 10 kWh. |
| Laad- en ontlaadvermogen | 0,5 kW per kWh | Minimaal 1 kW en maximaal 5 kW. |
| Rendement heen en terug | 88% | Van wisselstroom naar batterij en terug, inclusief omvormer. |
| Stand-byverbruik | 8 W | Continu, dus ongeveer 70 kWh per jaar. |
| Levensduur | 15 jaar | Gebruikelijke garantie: 10 jaar of circa 6.000 cycli. |
| Capaciteitsverlies | 2% per jaar | Na 15 jaar resteert 74% van de capaciteit. |
| Prijsontwikkeling stroom | 0% per jaar | Met een scenario van 2,5 procentpunt hoger en lager. |
| Opbrengst zonnepaneel | 381 kWh per jaar | Paneel van 435 Wp op het zuiden, 0,875 kWh per Wp. |
| Warmtepomp en elektrische auto | 2.500 kWh per jaar elk | Standaardwaarden; pas ze aan je eigen verbruik aan. |
Controle: klopt het model?
We toetsen het model aan cijfers uit metingen en openbare statistieken. Geautomatiseerde tests bewaken daarnaast dat de energiebalans elk uur sluit en dat de uitkomsten binnen deze bandbreedtes blijven.
| Kenmerk | Referentie | Model |
|---|---|---|
| Zoninstraling per jaar (De Bilt) | 1.013 kWh/m² | 1.013 kWh/m² |
| Direct eigen verbruik zonder batterij, opwek gelijk aan verbruik | circa 30% | 31% |
| Eigen verbruik met 1 kWh opslag per 1.000 kWh verbruik | 55 à 60% | 57% |
| Zelfvoorzienendheid met diezelfde batterij | circa 55% | 56% |
| Gemiddelde day-aheadprijs (2025) | € 87 per MWh | € 87 per MWh |
| Uren met een negatieve prijs (2025) | 584 | 583 |
Wat het model niet kan
- Jouw huishouden is niet gemiddeld. Het verbruik per uur is een schatting. Met je meterstanden wordt de uitkomst beter, maar nog steeds niet exact.
- Eén weerjaar. Een zonnig of somber jaar geeft een paar procent meer of minder besparing.
- Rekenen per uur. Pieken van enkele minuten, zoals een waterkoker, zijn uitgemiddeld. De willekeurige pieken compenseren dat grotendeels.
- Toekomstige tarieven zijn onbekend. Stroomprijs, energiebelasting en terugleververgoeding veranderen. Daarom tonen we een scenario met hogere en lagere prijzen.
- Handel op de onbalansmarkt zit er niet in. Die opbrengsten zijn onzeker en afhankelijk van je aanbieder; je kunt ze invullen als extra inkomsten.
- Uitval en vervanging van batterij of omvormer buiten de garantie rekenen we niet mee.
- Nettarieven die van het tijdstip of je piekvermogen afhangen bestaan nog niet voor huishoudens en zitten er niet in.
Twijfel je over een uitkomst? Bekijk het effect van een andere stroomprijs, aanschafprijs of levensduur in de calculator. Dat laat zien hoe gevoelig jouw situatie is.
Bronnen
- KNMI, Klimaatnormalen De Bilt 1991–2020. Gemiddelde globale straling per maand (364,8 kJ/cm² per jaar, omgerekend 1.013 kWh/m²) en gemiddelde temperatuur per maand.
- HTW Berlin (Weniger, Tjaden, Quaschning), Sizing of Residential PV Battery Systems, Energy Procedia 46 (2014). Referentie voor eigen verbruik en zelfvoorzienendheid: circa 30% zonder batterij en 55 à 60% met 1 kWh opslag per 1.000 kWh verbruik.
- Milieu Centraal, Thuisbatterij voor zonnestroom. Onafhankelijk oordeel over thuisbatterijen en het kengetal dat huishoudens gemiddeld ongeveer 30% van hun zonnestroom direct gebruiken.
- CE Delft, voor Vereniging Eigen Huis, Onderzoek naar de terugverdientijd van thuisbatterijen. Eigen verbruik stijgt met een batterij naar 60 à 70%; terugverdientijden lopen uiteen van ruim 6 tot 22 jaar.
- TenneT, Annual Market Update 2025. Gemiddelde Nederlandse day-aheadprijs in 2025 van € 87 per MWh en 584 uren met een negatieve prijs.
- Ministerie van Financiën, Belastingplan 2027 en Fiscale sleuteltabel 2027. Voorgestelde energiebelasting op elektriciteit in 2027: 8,80 cent per kWh exclusief btw in de eerste twee schijven tot 10.000 kWh (2026: € 0,09161). Wetsvoorstel uit september 2026, nog niet aangenomen door de Staten-Generaal.
- Rijksoverheid, Salderingsregeling stopt per 2027. Einde van de salderingsregeling op 1 januari 2027 en de minimale terugleververgoeding van 50% van het kale leveringstarief tot 2030.
- Energievergelijk.nl, Netto terugleververgoeding per leverancier per 1 januari 2027. Netto vergoeding (vergoeding min terugleverkosten) van grote leveranciers: ruwweg 3 tot 4 cent per kWh, peildatum najaar 2026.